[TIPS & TRICKS] THỦ THUẬT ĐO KÍCH THƯỚC TRONG SKETCH

Bài viết hướng dẫn cách đo kích thước trong SOLIDWORKS bằng công cụ Measure và Smart Dimension, đồng thời cách xử lý khi Sketch bị Over Defined do ghi thừa kích thước hoặc ràng buộc.

Trong quá trình dựng Sketch 2D hoặc 3D trong SOLIDWORKS, người dùng rất dễ gặp tình trạng bản vẽ bị Over Defined – tức là phác thảo bị dư ràng buộc hình học hoặc kích thước.

Khi xảy ra lỗi này, Sketch sẽ không còn linh hoạt, khó chỉnh sửa và có thể gây lỗi dây chuyền cho các Feature phía sau.

Để hỗ trợ người dùng xử lý nhanh tình trạng Over Defined, SOLIDWORKS cung cấp một công cụ cực kỳ hữu ích mang tên SketchXpert.

Over Defined là gì trong Sketch SOLIDWORKS?

Over Defined xảy ra khi:

• Một đối tượng bị gán quá nhiều kích thước

• Các ràng buộc hình học mâu thuẫn nhau

• Sketch không còn khả năng tự do điều chỉnh hình học

Khi đó, các kích thước hoặc quan hệ lỗi thường hiển thị màu đỏ, và SOLIDWORKS sẽ cảnh báo phác thảo đang bị Over Defined.

SketchXpert – Công cụ xử lý Over Defined hiệu quả

SketchXpert là công cụ giúp:

• Chuẩn đoán nguyên nhân gây Over Defined

• Đề xuất các phương án xử lý tự động

• Cho phép người dùng sửa lỗi thủ công có kiểm soát

Cách mở SketchXpert trong SOLIDWORKS

Khi Sketch rơi vào trạng thái Over Defined, bạn có thể mở SketchXpert theo 2 cách:

Cách 1: Qua menu

• Chọn Tools → Sketch Tools → SketchXpert…

Cách 2: Qua chuột phải

• Click chuột phải vào bất kỳ đối tượng nào trong Sketch

• Chọn SketchXpert…

➡️ Hộp thoại SketchXpert PropertyManager sẽ xuất hiện.

Tuy nhiên, để tăng tốc độ thiết kế thì ta có thể không cần dựng đường thẳng tham chiếu mà vẫn lấy được kích thước góc nghiêng với thao tác như sau:

Chọn Smart Dimension và chọn đối tượng cần lấy kích thước góc.

Chọn điểm để xác định đỉnh của góc đo, tại điểm được chọn sẽ hiện thị mũi tên chỉ về 4 hướng.

Chọn mũi tên theo hướng muốn đo góc và nhập số đo của góc.

Giải pháp 2: Manual Repair – Sửa lỗi thủ công có kiểm soát

Nếu bạn muốn toàn quyền kiểm soát Sketch, hãy sử dụng Manual Repair.

Các bước thực hiện

• SketchXpert hiển thị danh sách lỗi tại:
  Conflicting Relations / Dimensions

• Chọn từng quan hệ hoặc kích thước lỗi

• Tick Suppress để xem trước kết quả

• Có thể quay lại bằng Undo

• Chọn Delete để xóa đối tượng lỗi

Tùy chọn nâng cao

• Delete All: Xóa toàn bộ ràng buộc/kích thước lỗi

• Phù hợp khi muốn xây dựng lại Sketch từ đầu

➡️ Sau khi xóa thành phần gây lỗi, Sketch sẽ không còn Over Defined → Chọn OK để hoàn tất.

Ta có thể thực hiện nhanh như sau: Chọn Smart Dimension và chọn điểm làm đỉnh của góc sau đó chọn 2 điểm còn lại:

3. Đo tổng chiều dài

Với một bài toán đo tổng chiều dài của một đường được cấu thành từ nhiều thành phần khác nhau như Line, Arc, Spline, …

với ví dụ trong thực tế là dây đai đi qua các bánh đai như hình minh họa sau:

Ta sẽ dùng lệnh Path Length Dimension với các thao tác như sau:

Chọn nút tam giác (▼) bên dưới lệnh Smart Dimension và chọn Path Length Dimension ( ), Path Length Property có giao diện như sau:

Chọn các thành phần của đường hỗn hợp cần đo và chọn OK ( ), kích thước tổng chiều dài của đường hộp hợp sẽ được tạo ra như hình sau:

Chúng ta có thể điều chỉnh giá trị chiều dài bằng cách chọn vào kích thước và thay đổi tương tự như các kích thước được tạo bằng lệnh Smart Dimension.

SolidWorks sẽ tự động điều chỉnh các thành phần để cho ra kết quả mà người thiết lập mong muốn.

4. Đo chiều dài cung

Khi dùng lệnh Smart Dimension đối với cung tròn hoặc đường tròn thì phần mềm sẽ mặc định lấy kích thước tương ứng là bán kính hoặc đường kính.

Trong trường hợp cần xác định chiều dài cung, ta có thể làm như sau:

Chọn Smart Dimension và chọn cung cần đo chiều dài.

Lần lượt chọn hai điểm giới hạn cung và nhập giá trị của cung.

5. Đo giá trị lớn nhất và giá trị nhỏ nhất

Khi dùng lệnh Smart Dimension và ghi kích thước khoảng cách giữa hai đường tròn thì SolidWorks sẽ mặc định ghi giá trị khoảng cách giữa 2 tâm tương ứng.

Để lấy giá trị khoảng cách lớn nhất hoặc nhỏ nhất giữa hai đường tròn, ta có thể làm như sau:

Chọn Smart Dimension, giữ phím Shift và chọn vào hai đường tròn ở hai phía xa nhau, SolidWorks sẽ xác định khoảng cách lớn nhất giữa hai đường tròn.

Chọn Smart Dimension, giữ phím Shift và chọn vào hai đường tròn ở hai phía gần nhau, SolidWorks sẽ xác định khoảng cách nhỏ nhất giữa hai đường tròn.

Hoặc cũng có thể điều chỉnh bằng các thay đổi điểm chọn của đường tròn tại thẻ Leaders trong lệnh Dimension:

Kích thước nhỏ nhất được tạo khi cả hai điểm chọn đều là Min và lớn nhất khi cả hai đều là Max.

Đo kích thước bằng công cụ Measure

Công cụ Measure (tab Evaluate > Measure) cho phép đo nhanh mà không thêm kích thước vào sketch:

• Chọn một cạnh để đo chiều dài; chọn hai đối tượng để đo khoảng cách hoặc góc.
• Chọn đường tròn hoặc cung để đọc đường kính, bán kính, chiều dài cung.
• Đổi đơn vị và độ chính xác ngay trong hộp thoại Measure.
• Dùng tùy chọn khoảng cách tâm, nhỏ nhất, lớn nhất khi đo giữa các cung tròn.

Để đo chu vi của cả một biên dạng, xem lệnh Measure đo chu vi Sketch.

Smart Dimension: kích thước điều khiển và kích thước tham khảo

Smart Dimension tạo kích thước điều khiển (driving): đổi giá trị thì hình thay đổi theo. Nếu thêm kích thước khiến sketch thừa ràng buộc, SOLIDWORKS sẽ hỏi chuyển thành kích thước tham khảo (driven), chỉ dùng để đọc giá trị. Khi sketch đã bị Over Defined, dùng SketchXpert như hướng dẫn trong bài, hoặc xem SketchXpert xử lý lỗi Over Defined.

Câu hỏi thường gặp

Measure và Smart Dimension khác nhau thế nào?

Measure chỉ đo để đọc giá trị, không thay đổi mô hình; Smart Dimension tạo kích thước điều khiển hình dạng sketch.

Vì sao kích thước chuyển sang màu xám hoặc đỏ?

Màu xám thường là kích thước tham khảo; màu đỏ báo sketch bị thừa ràng buộc hoặc có xung đột.

Để xem thêm nhiều bài viết thú vị, bổ ích, Like và theo dõi Fanpage của SSPACE ngay hôm nay.

📌Tham khảo bài viết: HƯỚNG DẪN CHUYỂN CHI TIẾT THƯ VIỆN TOOLBOX THÀNH DẠNG CHI TIẾT BÌNH THƯỜNG tại đây.